زين العابدين شيروانى
657
بستان السياحه ( فارسي )
دارد و جنكلهاى پردرخت و طريق تردّد او سخت است و از قزوين الى زنجان چهار مرحله است و قريهء ابهر و سلطانيّه و خرّمدره و كرشكين منازل اوست و طريق آمدوشد آن آسانست از زنجان الى تبريز شش مرحله است رباط سرچم دوازده فرسخ و قصبهء ميانج هفت فرسخ و تركمان شش فرسخ و تكمه تاش هفت فرسخ و سعيدآباد شش فرسخ و شهر تبريز چهار فرسخ بعضى مسالك آن كوهستان و آباديش فراوانست و از قزوين الى همدان شش مرحله است قريهء سياه دهن و قريهء حصار و آوه و تكيه و كبودرآهنك در راه اوست و اكثر اطراف آن كوهستان و آباديش فراوانست و از تبريز الى شهر خوى سه مرحله است قريهء درّه خليل و قريهء تسوج در راه اوست راه آن هموار و دهات در اطرافش بسيار است و از تبريز الى دار الارشاد اردبيل چهار مرحله است و بلوك سراب و قريهء شام اسب در راه او واقع و طريق تردّد آن آسانست و از اردبيل الى طالش سه مرحله است در راه او جبال شامخه دارد و يك منزل آن آسانست و از اردبيل الى شيروان شش مرحله است آبادى آن كمتر است و صحراى مغان و بالهارى در راه اتّفاق افتاده است مسالك آن مخوفست و از شيروان الى بادكوبه سه مرحله است راقم نديده و از بادكوبه الى بندر ساليان از راه دريا آمده و از طهران الى اصفهان ده مرحله است بر اين موجب قريهء كنارهكرد شش فرسخ و رباط حوض سلطان شش فرسخ و پل دلاك شش فرسخ و بلدهء قم چهار فرسخ و رباط سنك سياه چهار فرسخ و قريهء سنسن شش فرسخ و بلدهء كاشان شش فرسخ و قريهء قهرود هفت فرسخ و قريهء سو پنج فرسخ و قريهء مورچهخورت هفت فرسخ و قريهء كز شش فرسخ و شهر اصفهان سه فرسخ و بعض منازل آن بيابان و بعضى كوهستان و بعضى آباديش فراوانست و از اصفهان الى همدان دو مرحله است و مراحل آن معمور و همه چيزش موفور است مكر منزل اوّل آن رباط چال سياه كه منزلى مخوفست و راه تردّد آن آسانست و از اصفهان الى بروجرد هفت مرحله است و راه آن نيز آباد و تردّدش آسان و در راه اوست بلدهء كلپايكان و از بلدهء بروجرد الى بلدهء خرّمآباد لرستان سه منزل و راه تردّدش مشكل و جبال سخت و جنكل پردرخت دارد و از خرمآباد الى دزفول هفت مرحله است آبادى كم و كوهستان بسيار دارد و از بلدهء دزفول الى شوشتر دوازده فرسخ و اكثر راهش هموار و تل و ماهور بسيار دارد و از بلدهء شوشتر الى بهبهان پنج مرحله است و بلوك رامهرمز و قريهء شمسآباد در راه اوست و طريق آن كمتر آبادى دارد و تل و ماهور و دزد موفور در اوست و از بلدهء بهبهان الى كازرون شش منزل و مسالك آن مشكل و كوه و رودخانه و دزد بسيار دارد و قصبهء فحليان و بلوك شاپور در اثناء راه آن واقع است و از اصفهان الى يزد هفت مرحله است منازل آن هموار امّا دزدش بسيار و يك منزل آن نه فرسخ است و آب ندارد و قريهء عقد او ميبد و قهپايه و سكزى و قاسمآباد در راه آن واقع و از اصفهان الى بلدهء شيراز يازده مرحله است بدين موجب قريهء مهيار نه فرسخ و قصبهء قمشه شش فرسخ و قصبهء مقصود به يكى چهار فرسخ و ايزد خواست نه فرسخ و ده كرو هفت فرسخ و كوشك رز شش فرسخ و اوجان نه فرسخ و امامزاده اسماعيل سه فرسخ و ما بين سه فرسخ و فتحآباد شش فرسخ و زرقان چهار فرسخ و شيراز شش فرسخ اكثر طرق آن آسان و بعضيش كوهستان و جنكلش فراوان و راه ديكر نيز دارد كه موسم زمستان از آن طرف تردّد مىكنند از اصفهان الى خوانسار چهار مرحله راه آن معمور و همه چيزش موفور است و از اصفهان الى بلوك جرقويه يازده فرسخ اكثر آن آباد است و از اصفهان الى ملك بختيارى چهار مرحله راهش وسط و بعضى مواضع آن كوهستان و ملك بختيارى جبال سخت و جنكلهاى پردرخت دارد و از بلدهء شيراز الى شهر كرمان چهارده منزل بدين موجب قريه دوده ده فرسخ و قريه حزومه شش فرسخ و خانه كرد شش فرسخ و خير هفت فرسخ و قصبه نيريز شش فرسخ و قطراى هفت فرسخ و معدن سرب كه درش كويند آبادى ندارد نه فرسخ و قريه زيدآباد نه فرسخ و قريهء كران چهار فرسخ و سعادتآباد سه فرسخ و خانه سرخ آبادى ندارد هشت فرسخ و قريهء مشير نه فرسخ و قريهء باغين شش فرسخ و شهر كرمان هفت فرسخ و دو سه راه ديكر دارد اين راه بهتر از ساير طرق است و اكثر طرق آن هموار و بعضى مسالكش كوهستانست و از كرمان الى شهر يزد هفت مرحله است قريهء باغين و سعدى و رباط و كبوتر خان و بهرامآباد و قلعهء آقا و بياض و انار و ختك و شمس و كرمانشاهان و زين الدّين سه منزل بيابان و از آنجا به سريزد و از سريزد به يزد